Waarom de provincie Zuid-Holland in slaap valt

1 Reageer op dit bericht

Waarom de provincie Zuid-Holland in slaap valt

EDWIN VAN DER POST

Zowel links als rechts zetten in hun programma’s voor de aankomende verkiezingen het mes in de Randstadprovincies. Ze moeten minder taken krijgen, worden samengevoegd of zelfs worden opgeheven. Want de bestuurlijke spaghetti moet aangepakt worden. Maar voordat het zover is, zijn we zeker acht jaar verder. In de tussentijd wordt Zuid-Holland hierdoor een zwakke, slaperige en besluitloze provincie waardoor het onvermijdelijk is dat de problemen nog groter worden. Dit terwijl juist deze provincie de komende vier jaar zwaar aan de slag moet op het gebied van verkeer en het platteland.

Onvoldoende staan we er bij stil dat bestuurlijke reorganisaties voor de provincie veel implicaties hebben en doorgaans zeer lang duren om te realiseren. Er zijn wetswijzigingen nodig en soms moet zelfs de grondwet worden aangepast. Jaren zullen hierdoor verstrijken voordat er ook maar iets van deze verandering te merken zal zijn. Voordat een grootschalige ingreep als het vormen van één Randstadprovincie op de rails staat, zijn we minimaal een decennium verder. Daarbij is het onvermijdelijk dat het gepaard gaat met reorganisatierampen en bestuurlijke impasses. Een snelle impuls aan het concurrentievermogen van de Randstad geeft het dan ook niet. Oftewel, door enkel de tafelschikking te veranderen, verbetert niet meteen de kwaliteit van het eten.

Door de doordravende discussies erover dreigt de provincie Zuid-Holland juist in slaap te vallen. Wanneer we bijvoorbeeld wachten op één vervoersautoriteit voor de Randstad staan we nog vele jaren in de files te niksen. Terwijl het juist de hoogste tijd is dat op het gebied van verkeer de Zuid-Hollandse motor nu gaat ronken. Er zijn genoeg tekentafelplannen voor nieuwe wegen en ov-projecten. Maar het merendeel wacht op uitvoering. De twintig grote verkeersprojecten waarover vier jaar geleden ook al werd gesproken, zijn nog steeds stof voor politieke discussie. De provinciepolitiek moet juist nu de knopen doorhakken. De aanpak van knelpunten in het wegennet en aanleg van ov-netwerken vragen nu om maatregelen, niet pas over acht jaar. De schop moet in de grond voor het aanleggen ervan. Maar kijk bijvoorbeeld naar de plannen voor de Rijnlandroute in de Leidse regio. Na jaren van onderzoeken en gemeentelijk geharrewar vervult de provincie meer en meer een snurkende bijrol.

Ook in het Leidse referendumgeworstel over de Rijn-Gouwelijn ontwikkelt zich een provinciaal dutje. Terwijl de Statenleden vandaag nog het bed uit moeten om de Leidse bevolking te overtuigen dat de Rijn-Gouwelijn in hun eigenbelang is. Bereikbaarheid gaat hand in hand met welvaart en welzijn. Zo leert de geschiedenis ons dat doordat Antwerpen onbereikbaar werd als haven, Amsterdam de grootste handelsstad werd en voor Nederland de Gouden Eeuw begon. Andersom betekent dit voor Leiden dat het zonder goede bereikbaarheid vervalt tot een provinciaal slaapstadje. Daarbij is het een misleidend tegenargument dat ermee een trein door de binnenstad gaat rijden. Juist het voordeel van light-rail is dat het alleen in de weilanden zo snel als een trein rijdt, terwijl het in de stad rustig en veilig rijdt als een ultra-moderne tram.

Tegelijkertijd moet de provincie meer dan ooit wakker blijven voor het platteland. Zo schuift het Rijk met de introductie van het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) de aanpak van de problemen op het platteland nu echt door naar de provincies. Voor de uitvoering van het plattelandsbeleid en de bijhorende budgetten krijgen de provincies al vanaf volgend jaar de verantwoording. Zelfs ook bij de nieuwe Ammoniakwet krijgt de provincie de schone taak de wet tot uitvoering te brengen en onder meer de natuurgebieden aan te wijzen die zeer kwetsbaar zijn voor verzuring door ammoniak. Bovendien krijgen de provincies voor het Groene Hart binnenkort tientallen miljoenen euro’s van het Rijk. De provincies komen hiermee aan zet om de koers van het platteland te bepalen.

Maar nu het aankomt op de uitvoering van het Groene Hart-plan lijkt de provincie wat betreft de boeren al aan een diepe winterslaap begonnen te zijn. Terwijl de agrarische sector het DNA van het platteland is. Weilanden met koeien. Boeren op tractoren. Kassen vol gewassen. Deze Zuid-Hollandse glorie moeten we niet wegjagen maar koesteren én innoveren. Dat betekent dat ook de landschaps- en natuurzorg als een belangrijk onderdeel van het moderne agrarisch bestaan, meer waardering verdient.

Kortom, terwijl Zuid-Holland in slaap valt is er juist de komende vier jaar veel werk aan de winkel voor de provincie. Tijdens de verbouwing van het Huis van Thorbecke gaat het werk gewoon door. Praten over de rol en fusie van provincies moet ons niet afleiden van nu al te doen wat nodig is. We moeten de koe niet kietelen bij de uier, we moeten de koe bij de horens vatten.

Drs. Edwin van der Post is bestuurskundige en VVD-kandidaat voor de Provinciale Staten van Zuid-Holland.