Het nieuwe kabinet verkwanselt de rechtsstaat

Zie ze daar eens elkaar op de schouders kloppen. Balkenende, Bos en Rouvoet, oh wat zijn de drie jongens van de Vrije Universiteit tevreden met zichzelf. Alle drie spreken ze de tale Kanaäns. En alle drie hebben ze zich laten leiden door de inspirerende doch strakke hand van Wijffels. En alle drie genieten ze nu van de wittebroodsweken dat elk nieuw kabinet wordt gegund.

Straks als echter de stofwolken zijn neergedaald en het volk tot bezinning komt zal men tot de ontdekking komen dat niet alles goud was dat blonk in Beesterzwaag, Hollandsche Rading en het Catshuis. En dan heb ik het nog niet eens over de onvoorstelbaar naïeve veronderstelling dat wat vrijblijvend gezever met het maatschappelijke middenveld het juiste antwoord vormt op de globalisering.  Neen dan heb ik het over de passage in het regeerakkoord dat trouwambtenaren op basis van gewetensbezwaren kunnen weigeren een huwelijk te voltrekken tussen personen van het gelijke geslacht.

In het regeerakkoord staat de volgende passage: “overeenkomstig het destijds geformuleerde beleid brengt zorgvuldige omgang met gewetensbezwaarde ambtenaren van de burgerlijke stand met zich dat in onderling overleg in plaats van de gewetensbezwaarde een andere ambtenaar van de burgerlijke stand een huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht voltrekt, mits in elke gemeente de voltrekking van dat huwelijk mogelijk blijft. Mochten er in de gemeentelijke praktijk problemen ontstaan, dan zullen initiatieven genomen worden om de rechtszekerheid van de gewetensbezwaarde ambtenbaren veilig te stellen”.

Dit huppelproza is uiterst explosief. Natuurlijk is het waar dat deze passage slechts de bestaande praktijk codificeert. Ook is het waar dat het homo-huwelijk in elke gemeente mogelijk blijft. Helaas is het echter ook waar dat deze passage een gevaarlijke precedentwerking in zich bergt.

Denkt U maar na. Wat hier eigenlijk gezegd wordt is dat ambtenaren de wet niet hoeven uit te voeren indien zij gewetensbezwaren bezitten. Het geweten van de ambtenaar telt zwaarder dan de wet. Zo wordt een precedent geschapen dat artikel 1 van de grondwet dat discriminatie op grond van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook verbied, verder zal uithollen.

Indien een islamitische ambtenaar weigert een homo-huwelijk te sluiten zal hij van deze regeling gebruik kunnen maken. Indien diezelfde ambtenaar besluit geen handen meer aan vrouwen te geven omdat hij daarmee zijn geweten bezwaart zal hij zich eveneens op dit precedent beroepen. En wat dacht U van een anti-semitisch ambtenaar? Vult U zelf maar verder in.

Hoe komt het nu dat de schrijvers van het regeerakkoord zo lichtzinnig omgaan met artikel 1 van de grondwet? CDA en Christenunie menen dat religie een rol moeten spelen in het politieke domein. Dat is op zichzelf geen merkwaardige gedachte. Levensbeschouwingen klinken automatisch door in het politieke domein. Problematisch wordt het echter als christenen het publieke domein willen annexeren. Zo verweet Van Ardenne notabene in een Jemenitische krant dat Verlichtingsfundamentalisten geen oog hebben voor de waarde van religie. En Donner onderzocht de mogelijkheden om godslastering strafbaar te stellen.

Liberalen zijn geen knip voor de neus waard als zij nu niet in opstand komen. En dat doen zij dan ook met verve. Wij zijn de erfgenamen van Spinoza en dienen als geen ander op te komen voor de scheiding van kerk en staat. Zodra immers religieuzen zich meester maken van de staat dreigt het gevaar dat zij het geweldsmonopolie zullen aanwenden om andere levensovertuigingen terug te dringen.

Dit probleem wringt des te meer omdat christenen die zich verzetten tegen verlichtingsfundamentalisten (een contradictio in terminis) zich ongewild immuun maken voor de gevaren van de politieke islam. Akelige opvattingen van fundamentalistische moslims over ongelovigen, vrouwen, homo’s en afvalligen dienen zo snel mogelijk te worden weggepoetst omdat anders de politieke speelruimte voor religie wel eens ingeperkt zou kunnen worden. Geen wonder dat het nieuwe kabinet de integratieproblemen denkt te kunnen oplossen met sociaal economische maatregelen. Als iedereen maar een baan heeft en in een goed huis woont zullen die enge ideeën vanzelf weggaan. Zij ontkennen daarmee dat theologische opvattingen wel degelijk levensgevaarlijke gevolgen kunnen sorteren. Kijkt U maar eens rond in Saoedi-Arabië en verdiept U zich in de positie van de vrouw, afvalligen, ongelovigen en homo’s. De rijkdom van het land heeft de knechting van vrouwen niet in de weg gestaan.

Natuurlijk, het merendeel van de moslims die in ons land wonen onderschrijven onze rechtstaat. Helaas is er ook een relatief kleine groep die daar anders over denkt. En het nieuwe VU-kabinet is zo bedwelmd door de eigen spruitjeslucht dat het geen oog meer heeft voor de gevaren van de ondermijning van onze neutrale staat. Dit is niet het kabinet van “samen werken en samen leven”. Dit is het kabinet dat onze rechtsstaat verkwanseld heeft.

Arend Jan Boekestijn is verbonden aan de vakgroep Geschiedenis van de Universiteit Utrecht en lid van de VVD fractie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal